مراسم رونمايي از طرح تفصيلي تهران ديروز به ميزباني دو مدير مسوول پايتخت –قاليباف و چمران- با حضور يكي از معاونين رييسجمهور و فرستادههاي برخي از وزرا برگزار شد.
به گزارش بنانیوز (BanaNews.ir) شهردار تهران در اين مراسم هيچ نوع كار نمادين كه نشان دهد طرح تفصيلي در حال رونمايي است، يا تهران به يك سند جديد تجهيز شده يا اينكه طرح تفصيلي كار خود را در پايتخت شروع كرده، انجام نداد و فقط با يك «رونمايي بسته» از طرح تفصيلي جديد، در بيان موفقيتي كه حاصل كرده، از اظهارات يك جغرافياشناس ايراني در يكي از دانشگاههاي خارجي كه دانشجويان از او درباره ويژگي كشورهاي جهانسومي پرسيده بودند، استفاده كرد و گفت: «جهان سوم جايي است كه اگر بخواهي شهري را در آن بسازي و آباد كني، خانه خرابت ميكنند.»
اما فارغ از خلائي كه معمولا در جلسات رونمايي از طرحها اتفاق ميافتد، آنچه مراسم ديروز را براي حضار جذاب كرد، گوشه و كنايههايي بود كه به بهانه رونمايي از طرح تفصيلي جديد تهران، درباره نحوه اداره پايتخت رد و بدل شد.
رييس شورايشهر تهران و همينطور شهردار در اين مراسم چندين بار تاكيد كردند: تهران تا كنون بدون برنامه اداره ميشده اما از حالا به بعد شهر تهران از دست افرادي كه با سليقه شخصيشان منافع، منابع و مصالح شهر را به راه كج ميبرند، خارج شده است. قاليباف همچنين نقطه قوت طرح تفصيلي جديد تهران را شفافشدن قوانين و مقررات ساختوساز عنوان كرد اما چند دقيقه بعد در حاشيه مراسم، از تغييرات احتمالي در 30 درصد از محتواي طرح تفصيلي جديد طي ماههاي آينده خبر داد و گفت: «با اطمينان عرض ميكنم بالاي 70 تا 75 درصد از همه محتواي طرح تفصيلي جديد اجرايي خواهد شد و 30 درصد مابقي به خاصيت انعطافپذير بودن طرح برميگردد كه بسته به شرايط ممكن است بخشهايي از طرح در كميسيون ماده پنج تغييركند.»
تاييد احتمال تغيير بخشهايي از طرح تفصيلي تهران توسط شهردار همان دغدغهاي است كه طي چند هفته گذشته در شهر به وجود آمده است.
طرح تفصيلي يكراست كاربري املاك موجود در تهران را هدف قرار داده و براساس گفتههاي مديران شهرداري، مهمترين ويژگي اين طرح، تعيين كاربري املاك و سلب اجازه از مديران مناطق براي اعمال تصميمات سليقهاي درباره كاربريها است. اين در حالي است كه همچنان كميسيون ماده پنج و شوراي عالي شهرسازي و معماري كشور اختيار دارند درباره آنچه در طرح تفصيلي به تصويب رسيده و ملاك عمل قرار دارد، تصميمگيري كنند و تغييراتي را به وجود بياورند. طرح تفصيلي جديد تهران كه ديروز مراسم نمادين رونمايي از آن برگزار شد، طبق گفته يك مقام دولتي ناظر بر حسن اجراي طرح، هماكنون با ابهامات متنوعي روبهرو است.
از ابهام تا هشدار دولتي درباره طرح
ميرمحمد غراوي دبير شوراي عالي شهرسازي و معماري كشور كه همزمان پست معاونت شهرسازي و معماري وزارت راهوشهرسازي را نيز در اختيار دارد، روز گذشته در ميهماني قاليباف ابتدا بابت عدم حضور علي نيكزاد وزير راهوشهرسازي در مراسم، توضيح داد و بعد از اعلام مراتب عذرخواهي وزير بخاطر حضور در سفر استاني، توصيههايي را خطاب به مديران شهرداري تهران ارائه كرد كه بيتوجهي به آنها ميتواند اتفاقاتي كه طي دستكم 4دهه گذشته بر تهران گذشته را دوباره تكرار كند. اسنادي كه ديروز عليرضا جاويد معاون شهردار تهران درباره گذشته پايتخت نشان داد، حكايت از بايگانيشدن عمدي دو طرح تفصيلي تهران در فاصله سالهاي 1350 تا 1390 در كشوي ميز شهرداران وقت دارد. طوري كه ادعاي قاليباف مبني بر برنامهدار شدن تهران از امروز، تكيه بر بيفايده بودن طرحهايي داشته كه در گذشته تحت عنوان طرح تفصيلي براي تهران نوشته شد.
ديروز غراوي بعد از سخنراني جاويد – معاون شهردار تهران- از گفتههاي عضو موثر خانواده شهرداري بهره گرفت و خواستار زدن ريشهاي شد كه وجود آن در شهرداريها مانع حركت مديريت شهري در مسير «برنامه» ميشود.
دبير شوراي عالي شهرسازي و معماري كشور در اين مراسم گفت: «طرح تفصيلي جديد تهران تا قبل از اجرا يكسري مغايرت با طرح جامع به عنوان سند بالادستي داشت كه خوشبختانه اصلاح شد و در طرح لحاظ شد. يكي از اشكالاتي كه در طرحهاي گذشته وجود داشت اين بود كه نگاه به اجراي طرح، درآمدي بود و عمدتا تصميمگيريهايي كه در شهرداري ميشد تكيه بر محل «درآمدزايي» محتواي تصميم داشت. در طرحهاي قديمي، حتي مالكي كه ملكش در كاربري فضاي سبز واقع شده بود بايد سالها دوندگي ميكرد تا حق و حقوقش را دريافت كند. اما در طرح تفصيلي جديد مواردي در نظر گرفته شده كه اگر به تكتك آنها عمل شود، تهران ديگر شاهد چنين وقايعي نخواهد بود.»
غراوي با تاكيد بر اينكه هنوز 35درصد از تكاليف طرح جامع، باقي مانده و بايد آنها هم مثل طرح تفصيلي به مرحله اجرا برسد، افزود: طرح تفصيلي جديد تهران در بخشهايي با ابهام روبهرو است. از جمله اينكه متاسفانه ضوابط و مقررات بلندمرتبهسازي كه بايد در 6ماه از ابلاغ طرح جامع، به تصويب ميرسيد، هنوز تهيه نشده است.
معاون شهرسازي و معماري وزارت راهوشهرسازي تاكيد كرد: در خيلي از مناطق كلانشهر تهران، كشش لازم براي احداث برجهاي بالاي 12طبقه وجود دارد اما هنوز ضوابطي براي اين نوع ساختوساز طراحي نشده و خيلي از اين تقاضاها بايد راه طولاني بررسي در كميسيون ماده پنج را طي كنند.
اين مقام دولتي، در ادامه توصيههايش به بحث رابطه درآمد شهرداريتهران و طرح تفصيلي جديد اشاره كرد و گفت: «پايبندي بر عدم توجه به كسب درآمد در طرح حائز اهميت است. متاسفانه، هزينههاي شهري به خصوص در شبكه حملونقل عمومي بسيار زياد و درآمد شهرداري بسيار محدود است. يكي از روشهاي رايج كسب درآمد در شهرداري، صدور پروانههاي ساختماني است. اما صدور پروانه از الان به بعد ضوابط خاص خود را دارد و مشخص شده است و اگر در اين حوزه بخواهيم در بعضي موارد فراتر از طرح تفصيلي، اقدام كنيم فقط و فقط بايد كميسيون ماده پنج يا شوراي عالي شهرسازي مجوز بدهد.»
غراوي به صراحت گفت: اينكه در طرح تفصيلي تهران انتظار درآمدزايي وجود داشته باشد و از انعطافپذير بودن طرح تفصيلي براي كسب درآمد استفاده شود، به هيچوجه مطلوب نيست.
دبير شوراي عالي شهرسازي و معماري كشور تاكيد بعدي بر حسن اجراي طرح تفصيلي جديد تهران را متوجه نحوه برخورد شهرداري با تخلفات ساختماني كرد و چنين گفت: طبق قوانين شهرداري زماني كه مالكان برخلاف طرح اقدام كنند، كميسيون ماده100 به عنوان مرجع ورود ميكند اما در برخي شهرها شاهد هستيم كميسيون ماده 100 به مجراي درآمدي براي شهرداريها تبديل شده و عملا مالكين را سوق ميدهند كه بعد از انجام تخلف براي پرداخت جريمه به اين كميسيون مراجعه كنند و ابزار بازدارنده براي تخلف ساختماني فعلا وجود ندارد. اين مسول دولتي يك هشدار هم به شهرداري تهران داد: «در طرح تفصيلي تهران براي جمعيت تهران يك افق و حدنصابي تعيين شده كه متناسب با اين جمعيت، شهرداري موظف است سرانهها و نيازهاي خدماتي شهر را تامين كند. اما حق نداريم نيازهاي نسل آينده را الان خرج كنيم.» غراوي اظهار اميدواري كرد كه مردم تهران بدون هيچ رابطهاي بتوانند از طرح تفصيلي كسب اطلاع كنند.
قاليباف: دخالت در پايانسال به صفر ميرسد
شهردار تهران به عنوان آخرين سخنران در مراسم رونمايي نمادين طرح تفصيلي جديد، گفت: «دخالت دستي و فردي در ضوابط و مقررات طرح تفصيلي تهران حداكثر تا پايان امسال به صفر ميرسد»!
قاليباف در لابهلاي سخنرانياش منظور از اين عبارت را اختياري دانست كه قانون براي انعطافپذير كردن طرح تفصيلي با شرايط روز تهران، به او واگذار كرده است.
ميزبان اصلي مراسم، مزيت طرح تفصيلي جديد را در مقايسه با دو طرح قديمي اينچنين اعلام كرد: هرگز مدعي نيستيم طرح تفصيلي جديد بيعيب و نقص است. حتما عيب و نقصهاي زيادي دارد. اما اين طرح براي هميشه باز است و قابل چكشكاري است. طرح تفصيلي وحيمنزل يكطرفه نيست. همين ديروز يكسري از منتقدان طرح تفصيلي گزارش 10 صفحهاي درباره اشكالات طرح به دفتر من ارسال كردند كه قطعا آن را بررسي ميكنيم.
قاليباف افزود: تهران تا پيش از اين برنامهدار نبود و سليقهاي اداره ميشد. هر كس هر جور فكر ميكرد ميتوانست براي املاك در تهران كاربري تعريف كند بدون آنكه قوانين بتواند جلوي چنين رفتارهايي را بگيرد. اما الان برخي از مديران من ميگويند طرح تفصيلي جديد براي ما محدوديتهايي ايجاد كرده كه من ميگويم درست است و اگر محدوديت ايجاد نكند، طرح نيست. هنر مدير، برقراري تعادل در شهر با وجود همين محدوديتها است.
بلايي كه با دو طرح قبلي برسر تهران آمد
عليرضا جاويد معاون شهرسازي و معماري شهرداري تهران نيز در اين مراسم از آسيبهايي كه تحت تاثير اجراي نادرست دو طرح تفصيلي قديمي به تهران وارد شد، سخن گفت.
جاويد اجراي اولين طرح تفصيلي در تهران را مربوط به دهه 50 عنوان كرد و گفت: جمعيت پيشبيني شده در افق طرح 5/5 ميليون نفر بود اما رعايت نشد طوري كه جمعيت تهران در آن زمان يك ميليون و 200 هزار نفر اضافهتر از افق طرح، شد. با اجراي طرح اول، حتي وسعت تهران افزايش چشمگير پيدا كرد و به 650 كيلومترمربع رسيد.
جاويد افزود: در طرح تفصيلي دوم كه دهه 70 به اجرا درآمد نيز عملا منجر به اجراي واقعي نشد و وسعت تهران اين بار به 765 كيلومترمربع رسيد. اما در طرح تفصيلي جديد، وسعت تهران كاهش پيدا كرده و به 630 كيلومترمربع رسيده است.
زمين دولت پاشنهآشيل طرح تفصيلي
غيبت پنج عضو موثر شوراي شهر تهران در مراسم ديروز اثبات كرد موضع انتقادي شورايشهر نسبت به تغييراتي كه دولت در طرح تفصيلي تهران به وجود آورده، جدي است.
رسول خادم، حمزه شكيب، خسرو دانشجو، معصومه ابتكار و محمدعلي نجفي، اعضايي از شورايشهر هستند كه هفته گذشته در نامهاي به رييسجمهور مراتب انتقاد و اعتراض خود را به تغيير طرح تفصيلي در دولت پس از تصويب در شورايشهر، اعلام كردند. روز گذشته فقط چمران و بيادي از شورايشهر در مراسم قاليباف شركت كردند كه البته چمران در ابتداي سخنراني خود، يكبار ديگر از اعتراض شورا به تصميم جديد دولت براي زمينهاي دولتي موجود در تهران پرده برداشت. ريیس شورای شهر تهران یکی دیگر از سخنرانان مراسم روز گذشته بود که در ابتدای سخنان خود، با اعلام خبر ارسال نامه اعتراض آمیز اعضای شورای شهر به ريیسجمهور در خصوص پيگيري براي علت تغییر كاربري زمینهای وزارت راهوشهرسازی در متن طرح تفصيلي گفت: «شورای عالی شهرسازی و معماری در آخرین مصوبه خود پهنه كاربري زمینهای وزارت راه و شهرسازی را بدون هماهنگی شورای شهر از فضای سبز به پهنه مسکونی تغییر داده است.
در همین راستا شورایشهر اعتراض خود را به وزیر مسکن و ريیس جمهور ارائه کرده و خواستار تجدید نظر در این مصوبه هستيم، زیرا این مصوبه بر خلاف نگاه کارشناسی و علمی است که امیدواریم اصلاح شود.»
افزايش قيمتمسكن ربطي به طرح ندارد
محمدباقر قاليباف در حاشيه مراسم طرح تفصيلي تهران گفت: ممكن است قيمت مسكن براساس تورم، تغيير كند اما با اطمينان ميگويم طرح تفصيلي هيچ تاثيري بر قيمت مسكن در تهران نخواهد گذاشت.
شهردار تهران با كنايه تاكيد كرد: من مسوول كنترل قيمت مسكن نيستم، اما شما ميدانيد قبل از اجراي طرح تفصيلي، سال گذشته قيمت مسكن و اجارهبها با تغييراتي مواجه شد كه علت آن به وضعيت اقتصادي كشور برميگردد. وي افزود: طرح تفصيلي توليد مسكن در تهران را هدفمند ميكند، اما محدود نميكند. مثلا اگر در گذشته مجوز ساخت برج در خيابان 8متري داده ميشد، امروز اين مجوز براي خيابانهاي پهن صادر ميشود.
شهردار تهران در پاسخ به پرسش «دنياياقتصاد» درباره زمان انتشار عمومي نقشه انطباقي همه املاك تهران با 4 پهنه مصوب طرح تفصيلي گفت: هر شهروند تهراني ميتواند فقط از موقعيت و كاربري ملك خودش مطلع شود و طرح تفصيلي حرمت شخصي و ملكي افراد و حريم خصوصي آنها را رعايت كرده و هرگز چنين نحوه انتشاري انجام نخواهد شد. قاليباف با توضيح بيشتر در اين باره تصريح كرد: اگر افراد تشخيص دهند كه موقعيت ملكشان ميتواند در اختيار عموم قرار بگيرد ميتوانند با دردسترس قراردادن كدنوسازي ملك، اطلاعات آن را منتشر كنند، اما شهرداري اجازه چنين كاري ندارد.
شهردار تهران همچنين در پاسخ به اين پرسش «دنياياقتصاد» كه «چالش بر سر زمينهاي دولتي هماكنون پاشنهآشيل طرح تفصيلي تهران محسوب ميشود و اقدام شهرداري براي رفع اين چالش چيست؟» گفت: «دولت در شهر تهران زمينهايي دارد كه در شوراي عالي شهرسازي و معماري كشور مصوب شد براي بخشي از اين زمينها اجازه كاربري مسكوني صادر شود. البته بعد كه اين مصوبه به ما ابلاغ شد و با دوستان نشستيم و صحبت كرديم اين مصوبه را اصلاح كرديم به اين صورت كه اگر براي اين زمينهاي دولتي يكي از كاربريهاي 7گانه خدمات شهري همچون فضاي سبز و پارك از قبل تعيين شده باشد، بايد به همان شكل باقي بماند. اگر هم اين كاربريها برايش تعيين نشده بود، دولت مكلف است براي تعيين كاربري مسكوني، از كميسيون ماده پنج مجوز موردي بگيرد.»
درباره آنچه شهردار تهران ديروز مطرح كرد، خبرنگار «دنياياقتصاد» از يكي از اعضاي شوراي عالي شهرسازي موضوع تغيير مصوبه را پيگيري كرد كه در پاسخ شنيد: مصوبه اخير مبني بر تعيين كاربري مسكوني براي زمينهاي دولتي در تهران كماكان به قوت خود باقي است و فعلا درخواستي از طرف شهرداري براي تجديدنظر به دبيرخانه شورا نرسيده است.
وزیر راه و شهرسازی به عنوان ريیس شورای عالی شهرسازی و معماری کشور در تشریح تاثیرات طرح تفصیلی جدید تهران بر بازار مسکن متفاوت از آنچه تاکنون مدیران شهری در خصوص تغییر کاربری املاک می گویند به شهروندان هشدار داد تا از حقوق خود در مورد ثبات کاربری املاک خود آگاه باشند.
رئیس شورای شهر تهران گفت: برخی از شوراها میترسند از زیر یوغ فرمانداریها بیرون بیایند و فرمانداریها نیز در ابلاغ مصوبات شوراها آنقدر تاخیر میکنند که قانون از دهان میافتد.
حمزه شکیب ريیس کمیسیون توسعه و عمران شورا که به نشانه اعتراض به تغییرات طرح تفصیلی در مراسم رونمایی شرکت نکرده بود به دنبال انتقادات هفتههای گذشته خود در جلسه روز گذشته بخش تازهای از تغییرات صورت گرفته در طرح تفصیلی توسط مدیران شهری را مورد نقد قرار داد.
