چهارشنبه، 25 بهمن، 1385
معماری و میراث فرهنگی:
جمعي از انجمنهاي مدافع ميراث فرهنگي و محيط زيست، امروز مقابل مجلس شوراي اسلامي تجمع کردند. آن ها با اعلام مخالفت از آب گیری سد سیوند و مشکلاتی که برای تنگه بلاغی ایجاد می شود، بیانیه ای را قرائت نمودند:
در اين بيانيه آمده است كه:
"پس بنگريد سرانجام كساني كه پيش از شما بودند، چه شد "قرآن كريم"
نمايندگان ملت بزرگ ايران!
ما مخالف آبگيري سدسيوند هستيم, چرا كه تنگهاي كه سد در آن زده شده، يكي از كممانندترين محوطههاي باستاني ايران و نيازمند پژوهشهاي بيشتر است.
تنگه بلاغي به دليل عبور عشاير، مسير كاروانرو تاريخي و جاده شاهي, معروفترين و كهنترين جاده بينالمللي جهان و آثار بسيار ارزشمندي چون سكونتگاههاي انسانهاي دوره پارينهسنگي, بقاياي دهكدهها, كورههاي ذوبفلز و كورههاي 7 هزار و 500 ساله سفالگري, كارگاههاي فرآوري غذا, سازههاي آبي و دفاعي, گورهاي باستاني و غيره با پيشينهاي به گستره 10 هزار سال, از اهميت به سزايي در بررسي و شناخت تاريخ و فرهنگ ما برخوردار است كه آبگيري آن سد ميتواند همه اين آثار را به زير غبار فراموشي و شايد نابودي ببرد.
رطوبت برخاسته از درياچه پشت سد باعث نابودي سازههاي دشت پاسارگاد, به ويژه آرامگاه كوروش (نماد جهاني ارجگزاري به حقوق بشر و كسي كه به تعبير شادروان علامه طباطبايي در كتاب ديني ما از وي زير نام "ذوالقرنين" به نيكي ياد شده است), خواهد شد چون كه آن سازهها از سنگهاي آهكي, كه رطوبت, دشمن آنها است, ساخته شدهاند.
بر پايه نظر كارشناسي دكتر پيمان يوسفيآذري, مديركل دفتر جنگلهاي خارج از شمال سازمان جنگلها و مراتع, با آبگيري سد سيوند حداقل 8 هزار اصله درخت 500 ساله و هزاران هكتار مرتع و زمين مرغوب كشاورزي نابود ميشود. اين درختان به دليل واقع شدن در ناحيه رويش ايراني - توراني از نظر تنوع و ذخيرهگاه ژنتيكي, منحصر به فرد و داراي اهميت ويژهاي هستند و تخريب اين جنگلها به معناي فنا و نابودي كامل طبيعت منطقه است و حتي با صرف ميلياردها دلار هم امكان احياي اين جنگلها وجود ندارد؛ چرا كه خاك منطقه، آن قدر فقير و خشك است كه رويشگاه توان بازسازي خود را ندارد.
بسته شدن مسير كوچ عشاير و به زير آب رفتن يكي از مهمترين استقرارگاههاي كوچنشينان, از ديگر نتايج آبگيري سدسيوند است. با آبگيري سد سيوند, مراتع عشاير كه يكي از جاذبههاي گردشگري ايران به شمار ميرود، نيز نابود ميشود. هرچند اكثر سرمايه ملي هزينه شده براي ساخت اين سد در يكسال اخير و همزمان با اعتراضها به ساخت آن هزينه شده؛ ولي به هر رو با راهكارهايي برگشتپذير است؛ اما پيش از اين كه با باز كردن حسابي خواهان ياري همميهنان شويم، درخواست ميكنيم:
با تشكيل نمونهاي مستقل, مركب از كارشناسان پيشنهادي انجمنهاي مردمي, هم بحث "در خطر بودن ميراث فرهنگي و سرمايههاي طبيعي (زيستمحيطي) و هم بحث غيركارشناسي بودن اين سد (از مكانيابي و ساخت تا دلايل طولاني شدن و هزينهبر بودن) مورد بررسي دقيق قرار گيرد, تا آن گاه، با آگاهي كامل نسبت به حل اين معضل اقدام شود. بر پايه مناظره كارشناسي وعده داده شده از سوي سازمان ميراث فرهنگي و وزارت نيرو در اين راستا، ارزيابي ميشود.
واضح است كه تا آن هنگام بايد هرگونه احتمال وقوع آبگيري منتفي شود. همچنين حق پيگيري حقوقي و قضايي اين پرونده ملي از سوي نهادهاي مدني محفوظ خواهد بود.